Visual C#.NET ile Windows Tabanlı Programlama makalesinde, Windows Formlarına ve kontrollerine giriş yapılmıştı. .NET çatısında, Windows uygulamalarının görünüm ve kullanım zenginliğini artırmak için birçok kontrol vardır. Visual Studio ile varsayılan olarak gelen kontrollerin dışında birçok kontrol de Windows uygulamalarına eklenebilir.

 

Bu makaleyi tamamlandıktan sonra:

· ListBox, TreeView, ComboBox gibi listeleme kontrollerini tanıyacak,

· PictureBox, ImageList gibi resim kontrollerini tanıyacak,

· TabControl, Panel, HScrollBar, VScrollBar gibi düzenleme kontrollerini tanıyacak,

· DateTimePicker, MonthCalendar gibi zaman ve tarih kontrollerini tanıyacak

· Çalışma anında forma yeni kontroller oluşturup ekleyebileceksiniz.

Konu 1: Formlar ve Windows Forms Kontrolleri

Form Nesnesi

 

Windows uygulamaları, kullanıcı ile iletişimi Form nesneleri ile sağlar. Formlar, görünüm özellikleri, pencere stili değiştirilerek ve üzerine kontroller eklenerek özelleştirilir. Ayrıca birden çok form nesnesi kullanılarak, uygulamalar zenginleştirilir.

Birden Fazla Form Oluşturmak

Windows uygulamaları birden fazla form nesnesinden oluştuğu için, projelere form eklemek her zaman gereklidir. Bir Windows projesine yeni bir form eklemek için:

 

1. Solution Explorer panelinden projeye sağ tıklayarak ya da Project menüsünden Add Windows Form komutunu seçilir.

2. Çıkan menüden Windows Form öğesinin seçili olduğuna kontrol edilir ve bir isim verilerek form eklenir.

 

Başlangıç formlarının ayarlanmasının yanı sıra, uygulamada bir formdan başka bir formun açılması ve ayarlanması sık karşılaşılan bir durumdur. Form nesneleri, System.Windows.Forms namespace içinde bulunan Form sınıfından türemiş sınıflardır. Dolayısıyla yeni bir Form oluşturmak için, istenen Form sınıfından bir nesne oluşturulması yeterlidir.

frmYeni yeniForm = New frmYeni;

 

Yeni oluşturulan formların gösterilmesi, formun Show ve ShowDialog metotları ile yapılır. ShowDialog metodu, form gösterildikten sonra, kapanana kadar diğer formlara erişimi engeller. ShowDialog metodundan sonra yazılan kodlar, form kapandıktan sonra çalıştırılır.

frmYeni yeniForm = New frmYeni;

yeniForm.ShowDialog();

 

// Bu kodlar yeniForm kapandıktan sonra çalıştırılır

MessageBox.Show(“Form kapandı…”) ;

 

ShowDialog ile gösterilen formlar, hangi durum ile kapandıklarını belirten bir DialogResult sonucu döndürürler. Bu kullanım MessageBox.Show hazır fonksiyonu ile aynıdır.

 

frmSatis frm = New frmSatis;

if (frm.ShowDialog == DialogResult.Yes)

{

// Verileri kaydet

}

 

Formun hangi diyalog sonucu ile döneceğini, üzerindeki Button kontrollerinin DialogResult özelliği ile belirlenir. Eğer düğmenin bu özelliği Yes olarak ayarlanmışsa, Form bu düğmeye basılıp kapandığı zaman, DialogResult.Yes değerini döndürür.

 

Örneğin bir Windows uygulamasının, kullanıcının girdiği verilere göre değişik formların açması için Main yordamından faydalanılır.. Bu yordamda, kullanıcının istediği form dinamik olarak yüklenir.

 

public void Main1() {

string grup = null, parola = null;

 

grup = Interaction.InputBox( "Kullanıcı grubu:", "", "", -1, -1 );

parola = Interaction.InputBox( grup + " grubuna giriş için parola girin:", "", "", -1, -1 );

 

// Grupların parolası kontrol edilir

// ve ilgili grubun formu açılır.

// Eğer parola veya grup ismi yanlış girilirse

// hata formu yüklenir.

 

switch ( grup.ToUpper() ) {

case "SATIŞ":

if ( parola.ToUpper() != "SATIS_PAROLA" ) {

HataFormuYukle( "Satış departmanı parolası yanlış!" );

}

else {

frmSatis satisDepartmani = new frmSatis();

satisDepartmani.ShowDialog();

}

 

break;

case "YÖNETİM":

if ( parola.ToUpper() != "YONETIM_PAROLA" ) {

HataFormuYukle( "Yönetim departmanı parolası yanlış!" );

}

else {

frmYonetim yonetimDepartmani = new frmYonetim();

yonetimDepartmani.ShowDialog();

}

 

break;

default:

HataFormuYukle( grup + " isminde bir grup bulunamadı" );

 

break;

}

 

}

 

// Hata formu, verilen parametredeki mesajı

// gösterecek şekilde ayarlanır ve yüklenir.

public void HataFormuYukle( string mesaj ) {

frmHata hataFormu = new frmHata();

hataFormu.lblHataMesaji.Text = mesaj;

hataFormu.ShowDialog();

}

 

Aynı Windows projesi içinde açılan formlar açılmadan önce kontrollerinin özellikleri değiştirilebilir. Örneğin hata formu gösterilmeden önce, üzerindeki Label kontrolünün Text özelliği ilgili hata mesajını gösterecek şekilde ayarlanabilir.

 

Form Özellikleri:

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
AcceptButton	Button	Form üzerinde Enter tuşuna basıldığı zaman “tıklanacak” Button kontrolü
CancelButton	Button	Form üzerinde Esc tuşuna basıldığı zaman “tıklanacak” Button kontrolü
Opacity	Double	Formun şeffaflık oranı (0 -1 arası)
MaximizeBox	Boolean	Ekranı Kapla düğmesinin görünürlüğü
MaximizeBox	Boolean	Simge Durumunda Küçült düğmesinin görünürlüğü
ControlBox	Boolean	Close, Maximize ve Minimize düğmelerinin tümünün görünürlüğü
StartPosition	FormStartPosition	Form açıldığı zaman, ekran üzerindeki konumu
TopMost	Boolean	Formun tüm pencerelerin üzerinde gözükmesi
FormBorderStyle	FormBorderStyle	Formun kenar stili
MaximumSize	Size	Formun alabileceği maksimum büyüklük
MinimumSize	Size	Formun alabileceği minimum büyüklük

 

Form Olayları:

Olay	Açıklama
Click	Form üzerine tıklandığı zaman gerçekleşir
Closing	Form kapanmadan hemen önce gerçekleşir
Closed	Form kapandıktan sonra gerçekleşir
Load	Form yüklenirken gerçekleşir
KeyDown	Form üzerindeyken bir tuşun basılması ile gerçekleşir
KeyUp	Basılan tuşun kaldırılması ile gerçekleşir

 

Form Metotları:

Metot	Açıklama
Hide	Formu Visible özelliğini False yaparak, gizler
Close	Formu kapatır. Eğer form başlangıç formuysa uygulama sonlanır
Show	Formu gösterir. Hide ile gizlenmişse, Visible özelliği True yapılır.
ShowDialog	Formu diyalog kutusu olarak gösterir.

 

Örnek: Bir Windows formunun kapanmasını yönetmek için, o formun Closing olayına ve Close metoduna ihtiyaç vardır. Kapanmasını yavaşlatmak için bir Timer kontrolü kullanılır ve formun şeffaflığı yavaşça azaltılır.

 

private void Form1_Load( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

this.Text = "Hogeldiniz… " + DateTime.Now;

}

 

private void Form1_Closing( object sender, System.ComponentModel.CancelEventArgs e ) {

// Kapanma olayı gerçekleşmeden önce iptal edilir

e.Cancel = true;

Timer1.Start();

}

 

private void Form1_KeyDown( object sender, System.Windows.Forms.KeyEventArgs e ) {

// Shift-Ctrl-F3 tuşları basıldığında uygulama kapanır

if ( e.Shift & e.Control & e.KeyCode == Keys.F3 ) {

this.Close();

}

}

 

private void Timer1_Tick( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// Formun görünmez hale gelince uygulama kapanır

if ( this.Opacity == 0 ) {

Application.Exit();

}

else {

this.Opacity -= 0.1;

}

}

Label

 

Label kontrolü Form üzerinde kullanıcıya bilgi vermek amaçlı kullanılan etikettir.

Label Özellikleri

 

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
TextAlign	ContentAlignment	Yazının, etiket üzerindeki pozisyonu belirler.
BorderStyle	BorderStyle	Kontrolün kenar stilidir. FixedSingle değeri, kontrolün kenar çizgilerini gösterir. Fixed3D değeri, kenarların üç boyutlu olmasını sağlar
Image	Drawing.Image	Etiket üzerinde görüntülenmek istenen resmi tutar
ImageAlign	ContentAlignment	Etiket üzerindeki resmin nerede duracağını belirler
RightToLeft	RightToLeft	Etiket üzerindeki yazının yönünü belirler. Eğer Yes değerini alırsa, yazılar sağdan sola gösterilir

 

Label1.BorderStyle = BorderStyle.Fixed3D;

 

// Visual Studio klasörü altındaki simgeler kullanılabilir

Label1.Image = Image.FromFile("C:\Program Files\ _

Microsoft Visual Studio .NET 2003\Common7\Graphics\icons\Flags\FLGTURK.ICO");

 

Label1.ImageAlign = ContentAlignment.MiddleRight;

Label1.RightToLeft = RightToLeft.Yes;

Label1.Text = "Türkçe";

 

 

 

NOT: Resmin bulunduğu yer kontrolün sağ tarafında bulunacak şekilde ayarlanmasına rağmen sol tarafta gözükür. Bu durum, RightToLeft özelliğinin Yes olarak atanmasından kaynaklanır.

TextBox

 

Metin kutuları, kullanıcıdan bilgi almak için kullanılır.

TextBox Özellikleri

 

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
MultiLine	Boolean	Metin kutusuna birden fazla satırda değer girilebilmesini sağlar. False durumunda ise, metin kutusunun yüksekliği değiştirilemez
ScrollBars	ScrollBars	Metin kutusunda kaydırma çubuklarının görünmesi. Varsayılan olarak kaydırma çubuğu görüntülenmez, ancak Horizontal, Vertical kaydırma çubukları ya da ikisi birden gösterilebilir.
PasswordChar	Char	Metin kutusuna parola girilecekse, girilen karakterlerin hangi karakter olarak görüneceğini belirler.
WordWrap	Boolean	Metin kutusuna girilen değerlerin, satır sonlandığında bir alt satıra geçilmesini belirtir. Eğer MultiLine özelliği False ise, alt satırlar tanımlı olmayacağı için bu özelliğin bir etkisi görülmez.
MaxLength	Integer	Metin kutusunun alabileceği maksimum karakter sayısını belirtir.
ReadOnly	Boolean	Metin kutusunun yazmaya karşı korumalı olduğunu belirtir.
CharacterCasing	CharacterCasing	Metin kutusuna karakterler girilirken büyük veya küçük harfe çevrilmesini sağlar. Upper değeri büyük, Lower değeri küçük harfe çevrimi sağlar.

 

TextBox Olayları

 

Olay	Açıklama
TextChanged	Metin kutusundaki yazı değiştiği zaman gerçekleşir.

TextBox Metotları

 

Metot	Açıklama
Cut	Seçilen karakterleri siler ancak hafızada tutar.
Copy	Seçilen karakterleri kopyalar
Paste	Hafızaya alınan karakterleri metin kutusuna yapıştırır
Clear	Metin kutundaki yazıları temizler
SelectAll	Metin kutusundaki tüm yazıyı seçer

 

Örnek: Form üzerinde girilen değerlere göre tek sayıların hesaplanması ve görüntülenmesi işlemi için TextBox kontrolünün birçok olayından ve özelliğinden yararlanılır.

 

 

 

private void Form1_Load( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// Form yüklenirken kontrollerin ayarlanması:

txtAltSayi.MaxLength = 2;

txtUstSayi.MaxLength = 4;

 

txtSayilar.Multiline = true;

txtSayilar.ScrollBars = ScrollBars.Vertical;

 

txtClipBoard.ReadOnly = true;

txtClipBoard.Multiline = true;

}

 

// Bu olay hem txtUstSayi hem de txtAltSayi kontrolünün

// TextChanged olayında gerçekleşir.

// Handles ifadesinden sonra kontroller virgülle ayrılmıştır

private void txtUstSayi_TextChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

TekSayiYazdir();

}

 

public bool Kontrol() {

// Metin kutularına sayı girildiyse

if ( IsNumeric( txtUstSayi.Text ) & IsNumeric( txtAltSayi.Text ) ) {

// ve alt limit 0 dan büyük, ve üst limitten küçükse

int ust = txtUstSayi.Text;

int alt = txtAltSayi.Text;

if ( ust > alt & alt > 0 ) {

// giriş doğru yapılmıştır

return true;

}

}

 

// Kod buraya gelirse, giriş yanlış yapılmıştır

return false;

}

 

public void TekSayiYazdir() {

if ( !( Kontrol() ) ) { return; }

 

txtSayilar.Clear();

int alt = txtAltSayi.Text;

int ust = txtUstSayi.Text;

 

// Sayılar metin kutusuna, tek sayıların yazdırılması

for ( i=alt; i<=ust; i++ ) {

if ( i % 2 == 1 ) {

txtSayilar.Text += i + Constants.vbCrLf;

}

}

}

 

// Sayıların txtClipboard isimli metin kutusuna kaydedilmesi:

private void btnKaydet_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

txtClipBoard.Text = txtSayilar.Text;

 

// Sayıların kopyalanması için, önce seçilmesi gerekir

txtSayilar.SelectAll();

txtSayilar.Cut();

}

 

// Cut yordamı çağırıldıktan sonra veriler kopyalanır.

// Paste ile bu kopyalanan veriler geri yazdırılır.

private void btnYukle_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

txtSayilar.Clear();

txtSayilar.Paste();

}

Button

 

Windows uygulamalarında, form üzerinde komut düğmeleri olarak kullanılır.

Button Özellikleri

 

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
DialogResult	DialogResult	Ait olduğu form ShowDialog metodu ile çağrıldığı zaman, dönüş değerini belirler
FlatStyle	FlatStyle	Düğmeye basıldığında ve düğmenin üzerine gelindiğinde görünen formatı belirler

Button Olayları

 

Olay	Açıklama
Click	Düğme üzerine tıklandığı zaman gerçekleşir

 

Örnek: Bir formun üzerindeki düğmelerin DialogResult özellikleri değiştirilerek, özel bir mesaj kutusu tasarlanabilir.

 

 

 

private void btnIslemYap_Click ( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

OnayFormu onay = New OnayFormu;

 

onay.btnHayir.DialogResult = DialogResult.No;

onay.FlatStyle = FlatStyle.Flat;

 

onay.btnEvet.DialogResult = DialogResult.Yes;

onay.btnEvet.FlatStyle = FlatStyle.Flat;

 

if (onay.ShowDialog == DialogResult.Yes)

// Kayıt işlemleri…

}

CheckBox

 

Kullanıcının birçok seçeneği birden seçmesi için kullanılır.

CheckBox Özellikleri

 

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
Checked	Boolean	Kontrolün seçili olup olmadığını belirler
CheckAlign	ContentAlignement	Seçme kutusunun ve üzerinde yazan metnin birbirlerine göre konumlarını belirler
Appearance	Appearance	Kontrolün seçme kutusu ya da düğme şeklinde olmasını belirler
ThreeState	Boolean	Seçili olup olmaması dışında, Intermediate durum da eklenir. Eğer kontrol Intermediate durumundaysa Checked özelliği True olur.
AutoChecked	Boolean	Kontrole basıldığı zaman seçili duruma geçileceğini belirtir. Eğer bu özellik False ise, kontrolün durumunu değiştirmek için, Click olayında, Checked özelliğini güncellemek gerekir

CheckBox Olayları

Olay	Açıklama
CheckChanged	Seçme kutusunun durumu değiştiği zaman gerçekleşir.

 

Örnek: Bir GSM şebekesinden faturalı hat açılışında toplam tutar hesaplanırken, bazı seçenekler CheckBox kontrolleri ile sunulabilir.

 

 

// Form üzerindeki tüm seçme kutularının durumu

// değiştiği zaman, toplam fiyat tekrar hesaplanır

 

double toplam = txtAcilisTutari.Text;

 

// İlk faturada 22 YTL açılış bedeli eklenir

if ( cbOzelIletisimIlkFatura.Checked ) {

toplam += 22;

}

 

// KDV eklenir

if ( cbKDV.Checked ) {

toplam *= 1.18;

}

 

// Özel İletişim vergisi eklenir

if ( cbOzelIletisim.Checked ) {

toplam *= 1.25;

}

 

txtToplam.Text = toplam;

RadioButton

 

RadioButton kontrolleri, kullanıcıya sunulan seçeneklerden sadece bir tanesinin seçilmesine izin verir. Form üzerinde birden fazla RadioButton konulduğunda bu kontrollerin sadece bir tanesi seçili olabilir. Fakat bazı durumlarda, farklı seçenek grupları kullanılarak kullanıcının birden fazla seçim yapması istenebilir. Bu durumda, bazı seçenekler GroupBox kontrolü ile gruplanmalıdır.

 

Bu kontrolün özellikleri ve olayları CheckBox kontrolü ile aynıdır. Sadece bir seçenek seçilebildiği için, kontrollerin yapılması CheckBox kontrolüne göre daha kolaydır.

GroupBox

Bu kontrol kontrollerin mantıksal bir düzende gruplanması için kullanılır. İçinde bulunan kontrollerin işleyişlerinde bir farklılık görünmez. Bir grup RadioButton kontrolünün, diğer RadioButton kontrollerinden etkilenmemesi için kullanılır.

Panel

GroupBox kontrolü gibi, kontrollerin belli bir düzende gözükmesini sağlamak için kullanılır. GroupBox kontrolünden farkı olarak yatay ve dikey kaydırma çubuklarının bulunur, ancak Panel üzerinde başlık yazısı bulunmaz.

Panel özellikleri

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
AutoScroll	Boolean	Panelde kaydırma çubuklarının görünürlüğünü belirler

 

Paneller, seçeneklere göre bir grup kontrolün gizlenmesi veya görüntülenmesi aşamasında etkili bir rol oynar.

 

Örnek: RadioButton, GroupBox ve Panel kontrolleri, BilgeAdam eğitim anketi formunun tasarımında kullanılabilir. Anket, bir eğitimin ürünleri hakkında yapılır. Anket bilgileri eğitim araç gereçleri ve eğitim içeriği üzerinde “çok iyi” den “çok kötü” ye kadar bir değer verilmesiyle oluşturulur. Sonuç olarak elde edilen anket bilgileri kullanıcıya gösterilerek onaylaması beklenir.

 

 

 

· Global değişkenlerin oluşturulması:

// Ozet bilgilerinin tutulduğu değişken

private string AnketOzet;

 

// Onaylama düğmesinin aktif hale gelmesi için

// tüm oylamaların yapılmış olması gerekir

private bool IcerikOyuSecildi, AracOyuSecildi;

 

· Formun yüklenmesi sırasında, kontroller üzerinde yapılan ayarlar:

private void Form1_Load( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// Sistem ve yazılım seçeneklerini tutan

// GroupBox kontrolleri gizlenir:

grpSistem.Visible = false;

grpYazilim.Visible = false;

 

// Anketleri tutan Panel kontrolü gizlenir

pnlAnket.Visible = False;

 

// Onayla düğmesi oylamadan önce pasif haldedir

btnOnayla.Enabled = False;

}

 

· Eğitimler seçildiklerinde, ilgili alt seçeneklerin görüntülenmesi sağlanır. Alt seçenekler, ayrı GroupBox kontrollerinde tutulur.

 

private void rbYazilim_CheckedChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// GroupBox kontrollerini görünümleri, eğitimleri

// seçili olmasıyla doğru orantılıdır.

grpYazilim.Visible = rbYazilim.Checked;

grpSistem.Visible = rbSistem.Checked;

 

UrunTemizle();

pnlAnket.Visible = False;

}

 

// Ürünler başlangıç değerlerine çevrilir

void UrunTemizle() {

rbMCSD.Checked = False;

rbMCSE.Checked = False;

rbSistemUzmanligi.Checked = False;

rbYazilimUzmanligi.Checked = False;

}

 

· Alt ürünler seçildiklerinde, anket paneli görüntülenir ve panelin karşılama mesajında, ilgili ürünün ismi gösterilir.

private void rbSistemUzmanligi_CheckedChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

string panelMesaji;

 

// Bu olayı tetikleyen RadioButton kontrolü alınır

RadioButton basilan = sender;

 

lblKarsilamaMesaji.Text = basilan.Text + " iin anket girişi:";

pnlAnket.Visible = true;

}

 

· Anketlerde, ilgili konularda oylama yapıldığı zaman, oylama düğmesi aktif hale getirilir ve anket mesajı oluşturulur.

 

// Eğitim içeriği için verilen oy

private void rbCokIyi_Icerik_CheckedChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

IcerikOyuSecildi = true;

 

RadioButton basilan = sender;

AnketOzetiCikar( "Eitim ierii: " + basilan.Text );

 

}

 

// Eğitim araç gereçleri için verilen oy

 

private void rbCokIyi_Arac_CheckedChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

AracOyuSecildi = true;

 

RadioButton basilan = sender;

AnketOzetiCikar( "Eitim ara gereleri: " + basilan.Text );

}

 

public void AnketOzetiCikar( string ozet ) {

AnketOzet += ozet + Constants.vbCrLf;

 

if ( IcerikOyuSecildi & AracOyuSecildi ) {

btnOnayla.Enabled = true;

}

}

 

Anket bilgileri oluşturulduktan sonra, onay düğmesi aktif hale gelir. Bu düğmeye basıldığı zaman kullanıcıya girdiği bilgiler mesaj kutusu ile gösterilir. Kullanıcı onayladıktan sonra kayıt işlemleri gerçekleşir.

 

private void btnOnayla_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

string mesaj;

mesaj = "Yaplan anket sonucu: " + Constants.vbCrLf + AnketOzet + Constants.vbCrLf;

mesaj += "Bilgileriniz kaydedilecektir. Devam etmek istiyor musunuz?";

 

if ( MessageBox.Show( mesaj, MsgBoxStyle.YesNo, "Anket Sonucu" ) == DialogResult.No ) {

return;

}

else {

// Anket kayıt işlemleri…

}

}

ListBox

 

Kullanıcıya sunulan seçeneklerin bir liste halinde görünmesini sağlar. Liste kutusundan istenen sayıda öğe seçilebilir.

ListBox Özellikleri

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
Items	ListBox.ObjectCollection	Liste kutusuna eklenen öğelerin tutulduğu koleksiyon nesnesidir.
SelectedItem	Object	Liste kutusundan seçilen öğeyi alır.
SelectedItems	SelectedObjectCollection	Liste kutusundan seçilen öğeleri alır. Seçilen öğeler dinamik bir dizide tutulur.
SelectedIndex	Integer	Liste kutusundan seçilen öğenin indisini alır.
SelectedIndices	SelectedIndexCollection	Liste kutusundan seçilen öğelerin indislerini bir koleksiyon nesnesinde tutar.
DataSource	Object	Listenin öğelerinin tutulduğu veri kaynağıdır. Veri kaynağı boş geçilirse Items koleksiyonuna eklenen öğeler görüntülenir.
DisplayMember	String	Veri kaynağından gelen öğelerin, kullanıcıya gösterilecek özelliğidir.
ValueMember	String	Veri kaynağından gelen öğelerin, dönüş değerini belirleyen özelliğidir.
SelectedValue	Object	Seçilen öğenin, liste kutusunun ValueMember ile belirtilen özelliğidir.
SelectionMode	SelectionMode	Liste kutusundan kaç tane öğe seçilebileceğini belirtir. None değeri 0, One değeri 1, MultiSimple ve MultiExtended değerleri birden fazla öğenin seçilebileceğini belirtir.
MultiColumn	Boolean	Liste kutusundaki öğelerin biden fazla kolonda görüntülenmesini belirler.

 

ListBox Olayları

Olay	Açıklama
SelectedIndexChanged	Liste kutusunda bir öğe seçildiği zaman gerçekleşir.

ListBox Metotları

Metot	Açıklama
GetItemText	Parametre olarak verilen nesnenin liste kutusunda gösterilen yazısını döndürür.
GetSelected	Parametre olarak verilen indisteki öğenin seçili olup olmadığını döndürür.
FindString	Parametredeki String ifadesini liste kutusunda arayarak, bulduğu ilk öğenin indisini döndürür

Örnek: Tedarikçiden alınacak ve stokta bulunan ürünleri listelemek ve alım satım işlemi yapmak için ListBox kontrolleri kullanılabilir.

 

 

 

· Ürünlerin tutulması için bir Struct oluşturulur. Bu ürün yapısının ToString metodu tekrar yazılmıştır. Bunun nedeni, ListBox kontrolünde listelenen nesnelerin görüntülendiği değer ToString metodu çağırılarak belirlenir. Dolayısıyla liste kutularında istenen formatta değerin gözükmesini sağlamak için ToString metodunun tekrar yazılması gerekir.

public struct Urun {

public string Ismi;

public double Fiyat;

 

public Urun( string UrunIsim, double UrunFiyat ) {

Ismi = UrunIsim;

Fiyat = UrunFiyat;

}

 

public override string ToString() {

return string.Format( "{0} - {1:C}", Ismi, Fiyat );

}

 

}

· Liste kutularının özellikleri ayarlanır ve içine eleman doldurulur.

private void Form1_Load( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

lbTedarikci.SelectionMode = SelectionMode.MultiExtended;

lbStok.SelectionMode = SelectionMode.MultiExtended;

 

UrunEkle();

}

 

public void UrunEkle() {

Urun u = new Urun();

 

u = new Urun( "Kalem", 1.49 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

u = new Urun( "Silgi", 0.39 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

u = new Urun( "Defter", 4.99 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

u = new Urun( "Cetvel", 1.99 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

u = new Urun( "Pergel", 2.99 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

u = new Urun( "Not Defteri", 3.79 );

lbTedarikci.Items.Add( u );

 

}

· Tedarikçi liste kutusundan, stok liste kutusuna öğe aktarılması için, seçilen değerler önce liste kutusuna eklenir. Daha sonra bu seçilen değerler, diğer listede olmayacağı için tek tek çıkartılır.

 

private void btnEkle_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// Tedarikçiden alınan ürünler stok listesine eklenir

foreach ( object item in lbTedarikci.SelectedItems ) {

lbStok.Items.Add( item );

}

// Stok listesine eklenen tüm ürünler

// tedarikçi listesinden çıkartılır

foreach ( object item in lbStok.Items ) {

lbTedarikci.Items.Remove( item );

}

 

btnCikar.Enabled = true;

btnHesapla.Enabled = true;

}

· Stok listesinden öğe çıkarmak için, ekleme işlemine benzer kodlar çalıştırılır.

private void btnCikar_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

// Tedarikçiden alınan ürünler stok listesine eklenir

foreach ( object item in lbStok.SelectedItems ) {

lbTedarikci.Items.Add( item );

// Stok listesine eklenen tüm ürünler

// tedarikçi listesinden çıkartılır

foreach ( object item in lbTedarikci.Items ) {

lbStok.Items.Remove( item );

}

 

if ( lbStok.Items.Count == 0 ) {

btnCikar.Enabled = false;

btnHesapla.Enabled = false;

}

}

 

· Stoktaki toplam fiyatın hesaplanması işlemi, ürünlerin fiyatlarının alınıp toplanması ile gerçekleşir.

private void btnHesapla_Click( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

double toplam = 0;

 

for (int i=0; i<=lbStok.Items.Count - 1; i++ ) {

Urun urun = ( ( WindowsApplication8.Form1.Urun )( lbStok.Items[ i ]) );

toplam += urun.Fiyat;

}

lblToplam.Text = System.Convert.ToString( toplam );

}

 

· Stok listesindeki bir öğenin seçildiği durumda, bu öğenin fiyatı görüntülenir.

private void lbStok_SelectedIndexChanged( System.Object sender, System.EventArgs e ) {

Urun secilen = new WindowsApplication8.Form1.Urun();

secilen = ( (Urun )( lbStok.SelectedItem ) );

 

lblUrunFiyat.Text = string.Format( "{0:C}", secilen.Fiyat );

}

 

CheckedListBox

 

Liste kutusunun tüm özellik, metot ve olaylarını alır ve listedeki öğelerin işaret kutusu ile gösterilmesini sağlar.

CheckedListBox Özellikleri

Özellik	Değer Tipi	Açıklama
%